Veel ondernemingsraden besteden bij aanvang van de zittingsperiode veel aandacht aan de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Hoewel het gros van de rechten, plichten en bevoegdheden van de OR voortkomt uit deze WOR, komen er ook verplichtingen en mogelijkheden voort uit andere wet- en regelgeving. Om niet verrast te worden, is het daarom verstandig om verder te kijken dan de WOR!
Vijf onderbelichte bronnen van OR-bevoegdheden
De WOR legt een stevige basis onder het OR-werk. Het overleg- en informatierecht biedt brede mogelijkheden. De OR kan hiermee de vertegenwoordigende taak ‘ten behoeve van het goed functioneren van de onderneming in al haar doelstellingen’ uitoefenen. De OR heeft bijzondere bevoegdheden, advies- en instemmingsrechten en stimulerende taken. Hierdoor ontstaat een duidelijk beeld over waar de OR een rol in kan spelen. Maar het is niet alleen de WOR die verantwoordelijkheden geeft aan de OR… Weet jij waar nog meer verantwoordelijkheden vandaan komen voor jouw OR? We helpen je op weg met vijf tips waar te zoeken:
1. Statuten en reglementen
Om te beginnen is het zaak om regelmatig aandacht te besteden aan artikel 31 lid 2 WOR. Hierin is opgenomen dat de ondernemer bij het begin van iedere zittingsperiode (en bij wijzigingen tijdens die periode) bepaalde gegevens moet aanleveren. In het bijzonder artikel 31 lid 2 sub A is daarbij relevant: de statuten van de rechtspersoon. Het kan zijn dat er in de statuten of aanpalende documenten als het RvC-reglement, bepalingen zijn opgenomen over hoe de OR betrokken wordt bij benoeming van bestuurders en toezichthouders (commissarissen).
2. Cao’s en convenanten
Het kan ook zijn dat er aanvullende bevoegdheden zijn toegekend aan de OR die voortkomen uit de CAO die van toepassing is. Soms als een apart hoofdstuk, vaker wat meer verscholen in de tekst. Doorzoek die tekst eens op “ondernemingsraad”, “medezeggenschap” of “vertegenwoordiging” en kijk wat er naar voren komt. In andere situaties kan het zijn dat de ondernemer en een vorige OR specifieke afspraken hebben gemaakt in een convenant (ondernemingsovereenkomst) of een personeelshandboek. Bijvoorbeeld over de rol van de OR bij veranderingen in arbeidsvoorwaarden. Het zal echter niet de eerste keer zijn dat dergelijke afspraken bij de wisseling van de wacht, uit het oog verloren worden.
3. Governance-codes
Een derde gebied dat je zou moeten verkennen, is de zogenaamde ‘governance-codes’ die van toepassing zijn op jouw bedrijfstak. De aanwijzingen die hieruit voortkomen, zouden vertaald moeten worden in bepaalde documenten – zie ook de eerste bullet aangaande de statuten en het RvC-reglement – en kunnen leiden tot specifieke opdrachten / bevoegdheden voor de OR, dan wel inzicht verschaffen in het belangrijke ‘krachtenveld’ van jouw organisatie.
4. Relevante wetgeving buiten de WOR
Naast de WOR komt de rol van de OR ook naar voren in andere wet- en regelgeving. De meest bekende is de Arbeidsomstandighedenwet waarin vanuit die wet bepaalde bevoegdheden worden toegekend aan de OR. Maar bijvoorbeeld ook de Arbeidstijdenwet, wetgeving op het gebied van Gelijke Behandeling, de SER Fusiegedragsregels en de Wet melding Collectief Ontslag leggen de link met het OR-werk. Belangrijk dus om – zeker wanneer het gaat om thema’s waar je als OR mee aan de slag wil – kennis te hebben van de inhoud van deze wetten waar het gaat om de rol van de OR.
5. Andere wettelijke kaders
Tenslotte is niet in alle situaties (alleen) de WOR van toepassing om een basis te leggen onder de medezeggenschap. Misschien valt jouw onderneming wel (deels) onder de Wet Hoger Onderwijs. Of is er sprake van het Besluit Medezeggenschap Defensie. En zo zijn er nog meer wetten die van toepassing kunnen zijn.
De WOR als startpunt, niet als eindpunt
Is dit dan een pleidooi om maar niet meer te starten met de Wet op de Ondernemingsraden bij aanvang van de zittingsperiode? Nee, zeker niet. In de meeste gevallen is de WOR een handig vertrekpunt om meer te weten te komen over het werk van de ondernemingsraad. Maar staar je er niet blind op: ben je ervan bewust dat rechten en plichten van de OR ook voortkomen uit andere wet- en regelgeving, richtlijnen en afspraken!
Met dit onderwerp aan de slag?
Wil jouw OR hulp bij het vinden en benutten van bevoegdheden buiten de WOR? Mijn collega’s en ik denken graag mee over de concrete stappen die je kunt zetten. Klik hier om contact op te nemen: